Column: Burgers als hoofdpersonen in This War of Mine

In This War of Mine bestuur je een kleine groep burgers die samen probeert de oorlog te overleven. Overdag herstel je de schuilplaats, maak je gereedschap en beheer je de schaarse voorraden. 's Nachts verlaat je de veiligheid van je schuilplaats om op zoek te gaan naar voedsel, medicijnen en andere benodigdheden. Elke beslissing is van belang: wie stuur je op pad, welke risico's neem je en hoeveel ben je bereid op te offeren om te overleven?

Juist doordat de speler niet in de rol van een soldaat kruipt, worden de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van burgers voortdurend voelbaar. De personages beschikken niet over militaire training of geavanceerde wapens, maar zijn overgeleverd aan sluipschutters, plunderaars, ziekte en honger. Oorlog wordt daardoor niet gepresenteerd als een strijd tussen legers, maar als een dagelijkse realiteit waarin gewone mensen proberen hun menselijkheid te behouden.

Deze aandacht voor de kwetsbaarheid van gewone burgers sluit aan bij Judith Butlers' concept van precarious lives. Butler stelt dat alle mensen fundamenteel kwetsbaar zijn, maar dat sommige levens maatschappelijk als minder waardevol worden beschouwd. In tegenstelling tot meer traditionele oorlogsgames, waarin burgers vaak deel uitmaken van het decor, maakt This War of Mine hun kwetsbaarheid zichtbaar door hen niet als achtergrondfiguren neer te zetten. Integendeel, zij zijn de hoofdpersonages van de oorlog. Hun leven wordt voortdurend bedreigd door geweld, schaarste en verlies, terwijl zij nauwelijks controle hebben over de omstandigheden waarin zij zich bevinden.

Een ander aspect van This War of Mine dat het burgerperspectief vormgeeft, zijn de morele dilemma's waarmee de speler wordt geconfronteerd. Tijdens een zoektocht kun je bijvoorbeeld een gewonde burger helpen, ook al brengt dat je eigen overleving in gevaar. Je kunt voedsel stelen van een oud echtpaar of een gezin in nood aan hun lot overlaten om zelf meer kans te maken de oorlog te overleven. Het spel biedt zelden een duidelijk juiste of foute keuze. Iedere beslissing heeft gevolgen, niet alleen voor de beschikbare middelen, maar ook voor het mentale welzijn van de personages.

Door de nadruk te leggen op emoties, onderscheidt This War of Mine zich verder van traditionele oorlogsgames. Personages reageren op hun ervaringen: ze worden verdrietig, raken depressief of voelen zich schuldig wanneer zij immorele keuzes maken. Sommigen kunnen zelfs volledig instorten of zelfmoord plegen wanneer de psychologische druk te groot wordt. Hierdoor krijgt de speler niet alleen te maken met fysieke overleving, maar ook met de emotionele gevolgen van oorlog.

Interessant is dat deze vaak negatieve emoties ook worden overgedragen op de speler. Verschillende recensies en reacties van spelers benadrukken dit. Zo schrijft een speler op de Steam-pagina:

"Ik ben dol op dit spel, maar merk dat ik er somber van word wanneer ik het speel. Herkent iemand anders dit? De spelcyclus is een van mijn favorieten van alle games die ik heb gespeeld, maar ik kan het tegenwoordig niet lang meer spelen omdat het me emotioneel begint aan te grijpen. ... Hebben jullie dit ook ervaren en hoe zijn jullie daarmee omgegaan?"

Ook de permanente dood van personages versterkt het burgerperspectief van This War of Mine. In veel traditionele oorlogsgames is sprake van een vorm van 'selectieve mortaliteit': de dood is vaak voorbehouden aan niet-speelbare personages die deel uitmaken van de achtergrond van het spel. In This War of Mine keert een overleden personage echter niet meer terug, tenzij je een nieuw spel begint. Hierdoor wordt ieder verlies definitief en groeit de verantwoordelijkheid die de speler voelt voor de groep. Het overlijden van een personage is niet alleen een verlies binnen de spelmechaniek, maar voelt ook als een menselijk verlies, omdat ieder personage een eigen achtergrond, persoonlijkheid en vaardigheden heeft.

Met deze ontwerpkeuzes doorbreekt This War of Mine het traditionele beeld van oorlog dat in veel games binnen het genre wordt neergezet. Waar soldaten doorgaans centraal staan, laat This War of Mine zien dat oorlog in de eerste plaats gewone burgers treft. Het spel nodigt spelers uit om niet alleen na te denken over winnen of verliezen, maar vooral over de menselijke prijs van oorlog. Daarmee slaagt de game erin empathie op te wekken voor burgers in conflictgebieden en een perspectief te bieden op datgene wat in veel oorlogsgames onderbelicht blijft.