Economisch gamen: Werkloosheid

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: het bewijs voor een verband tussen gamen en werkloosheid is behoorlijk dun. De effecten die gevonden worden, zijn grotendeels indirect en het is niet duidelijk hoe de causaliteit loopt.

Bron: Aguiar et al. (2016) werkdocument, inmiddels gepubliceerd (betaalmuur), data op basis van Bureau of Labor Statistics.

Dit neemt niet weg dat er wel degelijk indirect bewijs is en dat dit indirecte bewijs best zorgelijk is. Min of meer begint het onderzoek naar het verband tussen werkloosheid en gamen in 2016 toen een team van Amerikaanse onderzoekers een opmerkelijke trend constateerde: sinds ongeveer 2009 zijn jonge mannen bovengemiddeld vaak werkloos. En hoewel jonge mannen in het verleden altijd al vaker werkloos waren dan oudere mannen, was er tot ongeveer 2009 nog een verband tussen de werkgelegenheid van jonge en oude mannen, maar dat lijkt sinds 2009 verdwenen.

Bron: Center for American Progress op basis van data van OECD en Federal Reserve

Ook ten opzichte van jonge vrouwen waren jonge mannen ineens veel vaker werkloos. En als je dan kijkt waar die niet-werkende mannen hun tijd aan besteden, dan zie je een sterke toename in de tijd die besteed wordt aan gamen, vooral als die jonge mannen nog bij hun ouders wonen. Een verband is dan natuurlijk snel gelegd: jonge mannen werken minder omdat ze meer gamen.

Bron: Kimbrough (2020), werkdocument - niet gepubliceerd, data op basis van Bureau of Labor Statistics.

In economische zin is dat verband ook niet zo gek. Als economen denken over hoeveel mensen willen werken, dan denken ze meestal aan twee factoren: i. hoeveel geld ze kunnen verdienen, en ii. hoe waardevol hun vrije tijd is. En in die waarde van vrije tijd komt gamen om de hoek kijken: waar je in de jaren ‘80-’90 nog vooral singleplayer games had waar je op een gegeven moment wel een keer klaar mee was, kenmerken de jaren ‘00 zich door een sterke opkomst van online gaming, vooral ook op de console. Hierdoor had je ineens online games waar je extreem veel tijd in kon steken, zoals World of Warcraft of Call of Duty 4: Modern Warfare, zonder dat je ooit uitgespeeld hoefde te raken. En als je dit legt naast de kosten van apparatuur, die ook enorm daalden over dezelfde periode, dan heb je een hobby die ineens én veel vermakelijker én veel goedkoper was.

Bron: Aguiar et al. (2016) werkdocument, inmiddels gepubliceerd (betaalmuur), data op basis van Bureau of Labor Statistics.

Maar zoals gezegd: dit bewijs is wel vrij dun, want het gaat hier om brede trends, die misschien met elkaar te maken hebben, maar misschien ook niet. Min of meer is hier weer sprake van een straatlantaarnprobleem, want het is niet makkelijk om directe data te vinden. Om hiervan een idee te geven: de studie die nog het dichtste bij het meten van een direct effect komt, is er eentje die effecten meet op landniveau. Eén bepaalde studie doet een poging op basis van data op landniveau en deze studie constateert ook daadwerkelijk een positief verband tussen gamen en werkloosheid. Maar er valt best wel wat af te dingen op de methode die ze gebruiken: zo is de data op landbasis, de manier waarop ze gamepopulariteit meten is indirect en de auteurs vinden een correlatie in plaats van een causaal effect. Min of meer: de auteurs gebruiken de beste methode die voorhanden is, maar dit is nog steeds niet zo’n heel overtuigende methode.

Meer direct is de psychologische literatuur die onderzoek doet naar het verband tussen gaming en werkloosheid. Nadeel is dat deze literatuur meestal uitgaat van enquêtes in plaats van data over het gedrag, maar het voordeel is dat je met enquêtes dieper in kunt gaan op de motieven achter de data. Zo laat deze studie bijvoorbeeld zien dat werkloosheid vaak gepaard gaat met depressie, terwijl een andere studie laat zien dat gamen een manier is om met mentale problemen om te gaan. Dat betekent dan weer dat het niet zozeer door het gamen komt dat iemand werkloos is, maar eerder dat veel gamen bij werkloosheid een symptoom is van een dieper liggende reden. Weer anderen laten zien dat gamen ook een positief effect kan hebben tijdens werkloosheid, met name als mensen gamen gebruiken om weer wat controle over hun leven te krijgen. Dan kan gamen juist een boost aan het zelfvertrouwen geven waardoor je juist zin krijgt om weer sneller aan de slag te gaan.

Tot slot kan het ook nog dat al deze resultaten worden ingehaald door de tijd. In Nederland maken jonge mannen de laatste jaren een inhaalslag op de arbeidsmarkt, hoewel dit in de Verenigde Staten nog niet het geval is. Maar dit zou ook kunnen komen doordat Nederland en Vlaanderen wat dat betreft uniek zijn op dit moment omdat de werkloosheid onder jongvolwassenen in algemene zin laag is.

Bron: Eurostat

Als je een beetje door je oogharen naar de data kijkt, dan kun je dus best een positief verband zien tussen gamen en werkloosheid. Maar dat bewijs is niet erg sterk en het is ook niet zo heel waarschijnlijk dat gamen de belangrijkste reden is dat iemand werkloos is. Veel waarschijnlijker is dat er iets anders achter zit. Werkloos zijn is bepaald niet leuk en dan kunnen games helpen om de tijd door te komen en iets tegen de stress van werkloosheid te doen.