Column: Traumatische platformers

Deer & Boy vertelt over een jongetje dat om onduidelijke redenen wegloopt van huis en zich vervolgens ontfermt over een jong hertje waarvan de moeder doodgeschoten wordt. Tezamen trekken ze door de bossen, waarbij ze meer en meer leren samenwerken. Waar deze budget-Bambi in het begin nog moet worden meegezeuld in de rugzak van Boy, loopt die binnen afzienbare tijd naast hem om hem te helpen.

Meer dan wat je ziet

Het avontuur van ons duo is niet zonder gevaren. Buiten dingen als eten en slapen in de buitenlucht, is een soort corruptie om zich heen aan het grijpen. Toen ik de game voor het eerst zag, dacht ik dat het een soort chemische troep was die dieren agressief maakt, als een soort commentaar op hoe wij als mensen met het milieu omgaan. Het zou passen bij het motief van een jong dier dat alleen op de wereld staat door toedoen van de mens.

Dat idee liet ik al na een paar uur varen. Een corrupt zwijn paste prima bij dit idee, maar eens bovennatuurlijke wezens die spul uit hun ogen schieten hun intrede maakten, was het duidelijk dat we een meer fictieve insteek zouden hebben. Ook helemaal prima! Laat me maar zien welke big bad achter de paarse slurrie zit!

Het moment

Na zo door de game geblazen te zijn, arriveerde ik bij hét moment; de scène die Deer & Boy in een klap veranderde van een vermakelijke platformer, naar een game die mijn ogen zo ver naar achteren liet rollen dat ik de neuronen in mijn hersenen kon zien sterven bij het besef van wat me werd voorgeschoteld. Nadat Deer sterft en Boy zelfmoord lijkt te plegen, komen we plots in een wereld waar buiten water enkel fragmenten ronddobberen van Boy zijn geheugen. Middels lichtblauwe schimmen, want dat zijn áltijd verdomme lichtblauwe schimmen, zien we dat Boy is weggelopen omdat hij niet kon omgaan met het verlies van zijn moeder in combinatie met de werkdruk van zijn vader.

Deer & Boy is geen sociaal commentaar op het gedrag van de mens. Het is geen avontuur waarin een kleine held een groot probleem oplost. Het is één grote metafoor voor het rouwproces van een kind dat niet weet hoe met die emoties om te gaan. De slurrie zijn de duistere gevoelens die zich in zijn hart geworteld hebben en aan terrein winnen, en het hert dat op zijn avontuur groeit is het rouwproces dat helpt dit een plekje te geven. En dat weten we allemaal dankzij lichtblauwe schimmen in het laatste half uur.

Perspectief

In de basis is het geen probleem als een game iets dergelijks probeert te doen. Er is een reden waarom games als Ori and the Blind Forest, GRIS en Celeste zo’n hoge ogen gooiden toen ze verschenen en overladen werden met prijzen. Zoals de vele battle royale’s, extraction shooters en roguelikes echter bewijzen, volgt op dergelijk succes altijd een meute in de kielzog die probeert het succes te imiteren zonder het daadwerkelijk te begrijpen.

Deer & Boy is voor mij het perfecte voorbeeld van deze fase als het aankomt op dit soort platform games. Het volgt bijna een checklist door een kind, een schattige mascotte en een vage duistere vijand te introduceren, alvorens een of ander emotioneel trauma erin te schuiven vlak voor de credits rollen, vermoedelijk om zo emoties los te maken die doortrekken tot aan de finale. Het eind is immers wat je het meeste bijblijft bij een game als deze en als je daarbij een traantje wegpinkt, vertekent dit het beeld van de gehele ervaring, tenzij je dit bewust evalueert. Maar het slaagt er niet in om verder te komen dan het oppervlak van deze theorie, waardoor het volledig de plank misslaat als je als speler al ervaring hebt met de betere titels in dit segment.

Welk segment?

Het grote probleem nu, is dat dit segment niet duidelijk wordt afgebakend. Ik zie het wel eens cinematic platformers genoemd worden, maar daar worden ook games als Bramble: The Mountain King en REANIMAL onder geschaard en dat zijn in mijn optiek toch hele andere games. Ik wil dan ook persoonlijk voorstellen dat we het traumatic platformers noemen, daar ze doorgaans dealen met een of ander trauma. Dit kan een aandoening als PTSD, een gebroken hart of een verloren geliefde zijn. En als je dat té vindt, kan emotional platformer ook nog. In ieder geval iets om aan te geven wat je kunt verwachten, zodat ik er mijlenver van uit de buurt kan blijven als ik gewoon een leuke platformer zoek en niet iets wat mijn empathie probeert uit te buiten voor cheap sales.