Economisch gamen: Een kleiner XBOX

Dat personeel moet verdwijnen omdat XBOX efficiënter wil worden. Volgens Sharma gaan beslissingen soms door veertien managementlagen, wat er heel erg veel zijn. Ter vergelijking: Citigroup (een grote Amerikaanse bank) had minder managementlagen (dertien stuks) dan XBOX en die bank heeft er in de afgelopen jaren werk van gemaakt om dit terug te brengen naar acht. En dan is Citigroup ongeveer vier keer zo groot als XBOX (85 miljard dollar omzet voor Citigroup tegenover 23 miljard voor XBOX) en heeft als bank te maken met veel meer regelgeving en dus extra interne controle dan XBOX. Niet zo gek dus dat Sharma hier werk van wil maken. Volgens interne communicatie wil zij terug naar drie tot vijf managementlagen.

De vraag is vervolgens waar al die managementlagen vandaan komen en waar je ze voor nodig hebt. Dit is eigenlijk een fundamentele vraag over wat een bedrijf eigenlijk is en die vraag gaat terug naar een artikel uit 1937 van Nobelprijs-winaaar Ronald Coase, The Nature of the Firm. In dat paper vraagt Coase zich af waarom ze überhaupt bestaan. Want om economische activiteiten uit te voeren, heb je in principe geen bedrijven nodig. Neem bijvoorbeeld een vakkenvuller bij de lokale supermarkt: Die is in loondienst bij de eigenaar van de supermarkt, net als de kassamedewerkers, medewerkers van de bakkerij en de manager van de supermarkt. Al die collega’s vormen samen een bedrijf. Maar je kunt je ook een wereld voorstellen waarin die vakkenvuller als ZZP'er een contract aangaat met de supermarkteigenaar om een bepaalt aantal uren vakken te vullen, net zoals alle andere medewerkers. In zo’n wereld is er dan niemand in loondienst, maar handelt iedereen op contractbasis met elkaar. Het probleem van alles met contracten doen is dat het niet altijd makkelijk is om alles precies in een contract te vatten. Zo wil je een vakkenvuller soms misschien vragen om even bij te springen bij de bakkerij of achter de kassa. Dat gaat een stuk makkelijker als die vakkenvuller in loondienst is en de taken wat vager omschreven zijn, dan in een contract waarin taken meer vastomlijnd zijn. Het inzicht van Coase was dat sommige activiteiten beter binnen een bedrijf passen en sommige activiteiten beter buiten het bedrijf plaats kunnen vinden.

Om dit idee concreet te maken, kun je bijvoorbeeld kijken naar Sandfall Interactive, de makers van Clair Obscur: Expedition 33. Dat is een relatief klein team van zo’n dertig personen. Dat kleine team heeft de kernactiviteiten voor Clair Obscur verricht, maar ook veel activiteiten uitbesteed. Die uitbesteedde activiteiten zijn dan bijvoorbeeld vecht animaties, lokalisatie en marketing. Dit zijn activiteiten die je relatief goed in een contract kunt vatten, omdat ze enigszins los staan van de kern van de game en je de kwaliteit relatief makkelijk kunt verifiëren: een vertaling is bijvoorbeeld goed of slecht. Andere activiteiten zoals het overkoepelende script en schrijfwerk blijven juist in huis omdat die een stuk meer langetermijnsamenwerking vergen en moeilijker zijn om in een contract te vatten.

Terug naar Microsoft. Wat je bij Microsoft ziet, is dat zij (vooral na de overname van Activision-Blizzard) heel veel activiteiten in-huis zijn gaan doen, veel meer dan PlayStation bijvoorbeeld. Dit komt deels door Microsofts inzet op Game Pass, dat een breed aanbod aan games moest gaan krijgen.

Bron: Substack van Joost van Dreunen

En hoe meer je zelf wil gaan doen als bedrijf, hoe meer managers je uiteindelijk nodig hebt. Binnen XBOX gaat het dan om managers voor de gamestudio's, maar ook managers om afspraken tussen gamestudio's maken, managers voor de uitgave van de games en managers die de strategie van XBOX afstemmen binnen andere afdelingen van Microsoft. Dat XBOX managementlagen heeft, is dus niet zo vreemd en het is ook niet vreemd dat XBOX er meer heeft dan bijvoorbeeld Sandfall Interactive. Maar veertien is wel extreem en zoveel managementlagen maken een bedrijf star en onbestuurbaar.

Een kleiner XBOX

Logisch dus dat Sharma werk wil maken van die managementlagen en dat dit gepaard gaat met het afstoten van studio's. Afhankelijk van hoe ze dit precies gaan vormgeven, hoeft dit nog niet eens te betekenen dat er minder games op Game Pass komen, zeker als de games van bijvoorbeeld de afgestoten studio's nog steeds op Game Pass zullen verschijnen (dit is door niemand gezegd, maar niet voor niets is Microsoft nog steeds investeerder in een studio als Double Fine). De les van Coase is dat je als bedrijf niet alles zelf hoeft te doen en dat het vaak juist slimmer is om je de activiteiten die niet tot je kern behoren door iemand anders te laten doen.

Mark Dijkstra is universitair docent Finance aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een fervent gamer. Met zijn kennis én zijn passie schrijft hij twee keer per maand een gastcolumn op GameQuarter, waarbij hij gebeurtenissen en ontwikkelingen in het gaming-landschap bekijkt vanuit een economische lens.

Mocht je op zoek zijn naar additionele content van mij, dan kun je hier terecht:

• Webzine alt-mag schrijft over duurder wordende games en daar geef ik wat duiding bij.
• Ik schoof aan bij Peter in de Gamequarter podcast, over de stategie van XBOX.
• En er is een nieuwe Gamebar, over Mario games.