Traysia

Samen met zijn oom reist hij rond om verschillende koninkrijken te verkennen en om de een of andere onduidelijke reden dropt zijn oom hem in zijn eentje in het mysterieuze koninkrijk Salon. Roy is een waardeloze vechter en moet nieuwe vrienden zoeken om hem te helpen op zijn reis. Gelukkig is een lokale dorpsleider, de master, een jacht aan het plannen om de monsters in een nabijgelegen grot af te slachten en zo sluit Roy zich aan bij een groep enthousiaste krijgers. De jacht blijkt echter een list te zijn en de avonturiers worden in een val gelokt. Roy en enkele vrienden geraken er levend uit en moeten uitzoeken wat er aan de hand is. Al snel komen ze een gruwelijk complot op het spoor van een groep tovenaars die de wereld in duisternis en chaos willen storten.

Traysia werd bij zijn release in 1991 door de critici met de grond gelijkgemaakt. Het spel werd ontwikkeld door een kleine Japanse ontwikkelaar, Telenet, niet te verwarren met een grote Belgische internetprovider. Telenet pompte heel wat games uit en vaak liet de kwaliteit te wensen over. Dit was ook niet anders voor deze game en Traysia werd uiteindelijk een lelijk ogende JRPG voor de Mega Drive en Genesis. Het spel is nooit in Europa uitgekomen en dus had ik er zelf nog nooit van gehoord. In dat opzicht is zo'n obscure JRPG kunnen spelen altijd een traktatie voor mij.

Eigenlijk is Traysia niet zo obscuur, want het kwam wel uit in de Verenigde Staten, in tegenstelling tot veel andere door Telenet ontwikkelde games. De Mega Drive was nooit het uitgelezen platform voor JRPG's, maar er zijn wel een paar knallers op uitgekomen, zowel in datzelfde jaar als ervoor. Het was bijvoorbeeld het thuisplatform voor Camelot Software Planning, die Shining in The Darkness en Shining Force maakten. Het platform had dus enkele kwaliteitstitels en Traysia kan daar niet aan tippen. Als kind zou ik er waarschijnlijk wel plezier aan beleefd hebben, ondanks de punishing gevechten en afgrijselijke graphics.

De gevechten hebben wel wat charme. Het is een turn-based JRPG, maar er zit ook een basis tactisch element in. Je moet je personages bewegen op een grid systeem, een beetje zoals in Shining Force, maar dan in kleinere scenario's die typisch zijn voor het turn-based genre. Helaas zijn de bewegingen van je personages en de vijanden zo slecht geprogrammeerd dat ze heel voorspelbaar verlopen. Waar je je personages ook naartoe wil bewegen, ze gaan altijd eerst de Y-as volgen en daarna de X-as. Daardoor lopen jouw personages en vijanden tegen elkaar als ze toevallig op dat pad staan. Wanneer ze tegen elkaar aanlopen, stoppen ze en blijven ze gewoon staan. Het is een kleine muggenzifterij en je hebt het snel door.

Je kan met je uitgeruste wapen aanvallen en bewegen in dezelfde beurt, waarbij de volgorde wordt bepaald door de stats van de personages. In het begin van de game is Roy zo zwak dat je hem beter niet gebruikt en hem gewoon weg laat lopen van vijanden door het defend-commando te gebruiken. Grappig genoeg gebeurt het bewegen door attack of defend te selecteren. Er is geen apart move-commando, het zit gewoon vast aan die twee acties. Vijanden zullen niet het zwakste personage achternazitten, maar gewoon aanvallen wat in de buurt staat. Je kan en moet dit in je voordeel uitspelen. De defense-actie is ook aardig overpowered, want die zal bijna altijd alle schade negeren als het personage in kwestie een schild draagt. Maar als Roy sterft, is het spel meteen gedaan. Hij is zo'n beetje jouw schaakkoning, hou hem dus uit de gevarenzone. Je kan ook magie gebruiken die voornamelijk in een rechte lijn schiet in de richting die je zelf kan kiezen.

Vijanden kunnen je plots overmeesteren en je personages uitschakelen. Misschien ben je van het verwachte pad afgedwaald of gewoon underleveled voor het volgende stuk van het spel. Als je sterft, moet je herladen vanuit een savepoint, dat zich bevindt in de inn waar je het laatst geregistreerd hebt. Oorspronkelijk zou je daardoor veel progressie verloren hebben, maar omdat het spel geëmuleerd wordt en savestates beschikbaar zijn, kan je herladen vanaf een autosave state of de quick savestate-optie gebruiken naar believen. Dat doet de originele opzet teniet, maar maakt het spel een pak verteerbaarder, wat in het geval van deze game meer dan welkom is.

De emulatielaag wordt geleverd door de opensource multiplatform emulator jgenesis, die zijn job naar behoren doet. Ik heb Traysia gereviewd op pc, maar ik veronderstel dat het op de andere platformen diezelfde emulatie is. Bij het opstarten van de game word je begroet door de emulatie frontend van het spel, die instellingen, extra's en cheats blootlegt. De instellingen zijn echter ondermaats. Ze bieden de gebruikelijke emulatie-opties zoals scaling en welk type scaling, maar voor consumenten die de betekenis van zulke instellingen niet kennen is dat natuurlijk verwarrend. Je kan enkel kiezen tussen fullscreen of windowed mode zonder enige keuze van resolutie of ratio en dat was nogal een probleem op mijn ultrawide monitor. Ik kreeg ofwel een uitgerekt menu in fullscreen met een afgesneden vierkant voor het spel zelf, ofwel een piepklein windowed schermpje dat ik niet kon vergroten naar iets bruikbaarders. Ik heb deze game uiteindelijk vooral op mijn Steam Deck gespeeld, want de 16:10-verhouding is een iets betere match.

De instellingen voelen ook nogal gehaast aan en zo bevat de beschrijving van fullscreen zelf een copy-paste tekst van een andere optie. Er zijn enkele shader-opties om wat retro monitoreffecten op het spel toe te passen, maar ze zijn slecht en combineren niet goed met de afschuwelijke graphics van deze game. Als je diarreekleurig pixelbraaksel combineert met een shader, ziet het er nog erger uit en wordt het nog moeilijker om op te maken wat er op het scherm te zien is.

Zoals vermeld bevat het frontend-menu ook enkele extra's. Er is een jukebox-functie om de eerder vervelende en flauwe muziek uit het spel af te spelen. Er is een gallery-menu dat enkel de boxart van het spel toont, en die boxart blijkt ook nog eens een handmatig ingescande versie te zijn. Ik had hier artwork of designs van de oorspronkelijke ontwikkelaars verwacht, dus dit is vooral een extra teleurstelling. Het extras-menu bevat ook de handleiding, wat wel een nuttige toevoeging is. Deze game vereist dat je de handleiding doorneemt, aangezien er geen tutorials zijn en de gevechtsopties en menukeuzes niet vanzelfsprekend zijn. Last but not least: de game ondersteunt ook achievements voor het platform van keuze, wat een kleine maar welkome toevoeging is.

Zoals eerder gezegd is de game opmerkelijk lelijk. Verwacht veel bruin op bruin met een vleugje groen. Vaak zit je naar je scherm te staren en kan je nauwelijks opmaken wat de designers in godsnaam probeerden weer te geven. De gebrekkige tilesets zorgen ook voor navigatieproblemen. Met weinig tot geen unieke herkenningspunten in de spelwereld ben je snel de weg kwijt. Hoewel de game een 16-bit product is, lijkt het eerder op een 8-bit titel. De character sprites zien er ook ongelooflijk basic en generiek uit en de animatie is een cyclus van slechts twee frames. Bovenop de povere visuals heeft het scrollen van de schermen ook last van gestotter. Het is subtiel genoeg om niet storend te zijn, maar je gaat je afvragen of het spel niet gewoon slecht geëmuleerd wordt. Dit is niet de schuld van de emulator, maar wordt veroorzaakt door slechte ontwikkeling indertijd. Ik heb het spel even opgestart op mijn MiSTer FPGA toestel om dichter met de echte hardware te kunnen vergelijken en het probleem is daar ook aanwezig.

De audio van deze game is niet veel beter. Het zijn simpele Mega Drive deuntjes die in een lus worden afgespeeld en behoorlijk snel ergerlijk worden. Je kan de audio uitschakelen in de instellingen, maar dat zet al het geluid uit, dus uiteindelijk heb ik het maar uitgezeten. De audio heeft ook vreemde stotter-noten in sommige nummers, wat me opnieuw deed afvragen of het aan de emulatie lag, maar ook hier is het deel van de originele ervaring. Ik moet wel opmerken dat deze glitchy tikjes in de soundtrack veel duidelijker hoorbaar waren in deze release dan op mijn MiSTer, dus misschien maakt de emulatie het probleem toch net wat erger.

Ik heb een ongezonde obsessie voor obscure en verborgen pareltjes uit het JRPG-genre. In dat opzicht is deze release op iemand als mij gericht. En hoewel ik deze game aan niemand anders kan aanraden dan aan rare vogels zoals mezelf of aan mensen die deze game vroeger gespeeld hebben en er nostalgische gevoelens bij hebben, is het wel een welkome poging om dit stukje JRPG-geschiedenis te bewaren. Ik hoop dat de uitgever zich niet laat ontmoedigen door mijn review en blijft doorgaan met deze JRPG-klassiekers terug beschikbaar te maken. Ik hoop wel dat ze wat meer moeite steken in de emulatie-frontend en een kopie van het ROM-bestand meeleveren. Of beter, mensen zelfs de mogelijkheid geven om het ROM-bestand te kopen, zodat ze het op andere systemen kunnen spelen, inclusief het oorspronkelijke platform via een flashcart. Ondanks dat het een slechte game is, heeft het een plaats in de geschiedenis en daarom koester ik het. Maar koop Traysia vooral niet in de hoop op een verborgen pareltje. Dit is zonder twijfel één van de slechtste JRPG-titels op de Mega Drive, zo niet de allerslechtste.