Economisch gamen: De nieuwe CEO van Xbox

Misschien niet geheel verrassend is dat de keuze voor een CEO best veel uitmaakt. Goede CEO's genereren enorme hoeveelheden aandeelhouderswaarde, terwijl slechte CEO's het flinke schade aan kunnen doen. Dit heeft Xbox als geen ander ervaren toen toenmalig CEO Don Mattrick de launch van de Xbox One verprutste. Mattrick presenteerde de nieuwe console eerder als een soort televisie-box dan een spelcomputer en mikte op een altijd-online strategie, ook voor singleplayer games. Hiermee verspeelde Mattrick in één klap een groot deel van de goodwill die Xbox tijdens de 360-periode had opgebouwd.

Interessant aan Don Mattrick is daarbij dat hij een uitzondering is in de CEO-literatuur. In tegenstelling tot de meeste CEO's werd hij namelijk extern aangetrokken (vanuit EA). Van alle nieuwe CEO's komen normaal gesproken zo’n 80 procent vanuit de organisatie zelf.

Bron: Cziraki en Jenter (2021) data op basis van 1,256 CEO-aanstellingen binnen de S&P 500 tussen 1993-2012. Je ziet hier dat 72% van de nieuwe CEOs intern benoemd wordt, maar dat van de externe aanstellingen ook een aanzienlijk deel - 8.4 procentpunt - eerder in het bedrijf gewerkt heeft.

Die focus op interne kandidaten is ook logisch als je bedenkt wat een CEO succesvol maakt. Een goede CEO zet de strategie van het bedrijf uit en doet dit zowel buiten als binnen de organisatie. Om zo'n strategie succesvol te implementeren, helpt het enorm om te weten hoe je dingen voor elkaar krijgt in een organisatie. En dit gaat veel makkelijker als je de organisatiecultuur goed kent en je een netwerk binnen de organisatie hebt waar je op kunt bouwen.

Vanuit die optiek is het dus ook niet vreemd dat de nieuwe CEO Asha Sharma vanuit Microsoft zelf komt. Zeker als Xbox ervoor gaat kiezen om te leunen op verdergaande AI-implementatie, is het handig dat ze korte lijntjes heeft met mensen die ze heeft leren kennen binnen AI-teams.

De literatuur laat ook zien dat CEO's behoorlijk uitmaken voor de waarde van een bedrijf. Het probleem van het meten hiervan, is alleen dat het moeilijk is onderscheid te maken tussen correlatie en causaliteit. Als er een nieuwe CEO komt, dan verandert die CEO vaak ook de strategie van een bedrijf. Maar je kunt je dan afvragen of die nieuwe strategie bedacht is door de CEO of dat de strategie er al was en de CEO is aangesteld om die strategie te implementeren. In dat tweede geval doet de CEO er een stuk minder toe dan in het eerste.

Een paper dat probeert om hier een onderscheid tussen te maken, is er een van Jenter, Matveyev en Torh (2018). In dit paper kijken ze wat er gebeurt als een CEO onverwacht overlijdt. Want hoe luguber ook, dit geeft je als econoom een idee van de causaliteit: als de aandelenprijs het ineens veel beter doet na een onverwachte CEO-wissel, kun je wel redelijk hard maken dat dit vooral komt door de nieuwe CEO en niet door een nieuwe strategie waarbij een andere CEO het min of meer even goed zou hebben gedaan.

Aardig aan dit paper is dat de auteurs vervolgens kijken of er ook nog een verschil zit tussen het overlijden van oude en jonge CEO's, en tussen langzittende en kortzittende CEO's. Wat blijkt is dat het overlijden van jonge, kortzittende CEOs negatieve effecten op de aandelenprijs heeft, terwijl het overlijden van oude, langzittende CEOs juist de aandelenprijs doet stijgen. Dit kun je dan vervolgens bijvoorbeeld verklaren doordat CEO's die net begonnen zijn, bij hun overlijden niet de tijd hebben gehad om hun strategie te implementeren, terwijl de langzittende CEO's misschien vasthouden aan strategieën die over hun houdbaarheidsdatum heen zijn.

Bron: Jenter Matveyev en Roth (2018). Hoe je deze tabel leest: De eerste kolom laat (markt gecorrigeerd) zien hoeveel aandelenprijzen stijgen of dalen op het moment dat naar buiten gebracht wordt dat een CEO is overleden. Rood onderstreept zie je dat wanneer die CEO jonger dan 59 jaar was aandelenprijzen gemiddeld met 4.24% dalen, en wanneer die CEO ouder was dan 65 aandelenprijzen gemiddeld 3.59% stijgen.

De meest interessante originele take naar aanleiding van het vertrek van Phil Spencer komt van Joost van Dreunen, prominent gamesmarkt-analist en universitair docent. Van Dreunen denkt dat de nieuwe CEO een teken is dat Microsoft op termijn de hele Xbox-divisie af gaat stoten en dat Asha Sharma klaargestoomd wordt om Satya Nadella op termijn op te volgen als CEO van Microsoft. Op zich niet zo gek, want Sharma past precies in het profiel van de gemiddelde hedendaagse CEO: ergens in de 40-50, met ervaring in bestuursfuncties buiten Microsoft en straks genoeg ervaring binnen Microsoft om een effectieve interne kandidaat te worden.

Bron: Jaarverslag Microsoft

Daar komt nog bij dat Microsoft misschien gewoon van Xbox af wil. Xbox is relatief klein binnen Microsoft en hoewel er wel synergie zit tussen Game Pass en de cloudservices van Microsoft, is Game Pass niet zo succesvol is als Microsoft van tevoren van had verwacht. En de synergie tussen Microsoft en de console hardware is een stuk moeilijker te duiden, zeker als je bedenkt dat vrijwel alle hardware-avonturen van Microsoft eerder faalden.

Wat de benoeming van Asha Sharma concreet betekent, moet over de tijd duidelijk worden. Zeer waarschijnlijk is dat ze veranderingen zal maken in de Game Pass-koers van Phil Spencer en dat die veranderingen eerder een totaal andere koers zullen zijn dan een geleidelijke aanpassing.

Mark Dijkstra is universitair docent Finance aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een fervent gamer. Met zijn kennis én zijn passie schrijft hij twee keer per maand een gastcolumn op GameQuarter, waarbij hij gebeurtenissen en ontwikkelingen in het gaming-landschap bekijkt vanuit een economische lens.