DLSS 5 is volgens NVIDA dé toekomst van gaming, maar is dat wel zo?

DLSS is de upscalingtechnologie die op dit moment de games-industrie domineert. Tot voor zeer kort was dit een techniek die met behulp van deep learning, wat een techniek is die voor AI wordt gebruikt, bepaalt waar de beelden op een scherm een hoge resolutie moeten hebben en waar dat niet per se nodig is. Omdat de resolutie standaard lager is, gaat de performance een flink stuk omhoog.

Maar nu gooit NVIDIA het over een heel andere boeg. In plaats van dat DLSS gebruikt wordt om de performance te verbeteren, wordt het nu op een heel andere manier gebruikt. Generatieve AI, dus AI die zelf beeld kan manipuleren, wordt in DLSS gestopt, zodat ter plekke het beeld 'realistischer' wordt gemaakt.

Veel mensen zullen na het lezen van de laatste alinea nog niet echt een idee hebben hoe bijzonder het is wat NVIDIA heeft gepresteerd. Daarvoor kan ik beter met een voorbeeld komen.

Stel je voor: je beste vriend is jarig en je wilt een grapje met hem uithalen. Hij heeft recentelijk de film Obsession gekeken en kon zijn mond er niet over houden. Vooral het vrouwelijke hoofdpersonage, die briljant was tijdens de film, viel volledig terecht bij hem in de smaak. Om hem te verrassen wil je nu een afbeelding hebben van deze film, waarin dit personage het gezicht heeft van jouw beste vriend. Lachen, gieren brullen natuurlijk. Vroeger moest je uren rommelen met Gimp of Photoshop, maar nu ga je naar Gemini, stuur je een foto van je beste vriend op en de scène naar keuze wordt veranderd. De kans is vrij groot dat Gemini er wel iets moois van maakt.

Gen AI kan dit, maar het kost tijd. Enkele minuten nadat je het hebt gevraagd is de foto klaar en staat de foto van je beste vriend ergens in een database, dus of hij ook blij is dat je zijn privacy hebt genegeerd, valt te betwijfelen. De afbeelding zal in ieder geval in de smaak vallen.

NVIDIA heeft dus nu een technologie die in meer of mindere mate hetzelfde doet, maar dan live. Voor minimaal meer dan dertig afbeeldingen per seconde op hoge resolutie zonder enige vertraging.

Dit betekent overigens niet dat je gezichten kunt veranderen in een game, maar wel dat je gezichten kunt manipuleren naar iets anders. Op de afbeelding van dit artikel is het bekendste voorbeeld. Claire van Resident Evil kreeg opeens een doos makeup op haar gezicht. Leon uit dezelfde game heeft na zijn metamorfose met deze techniek opeens een zeer gedetailleerde stoppelbaard en de schaduwen zagen er anders uit.

De techniek waar het bij DLSS 5 om gaat heet 3D-Guided Neural Rendering. Hoe NVIDIA het pitcht is dat ze nu realisme op een computerscherm kunnen toveren op 'Hollywood-niveau'. Zoals zij het aangeven moeten ontwikkelaars altijd al de kwaliteit van het beeld omlaag schroeven, omdat fotorealisme nu eenmaal te veel is voor een computer om het in een game te stoppen.

Dit zie je bijvoorbeeld in haar. Het is onmogelijk om miljoenen haartjes onafhankelijk van elkaar te laten bewegen in een game. Dat kost te veel rekenkracht en daarom moet de ontwikkelaar oplossingen bedenken. Die oplossingen zijn altijd het omlaagbrengen van de hoeveelheid haren en daarmee gaat het fotorealisme eruit.

Nu is er, aldus NVIDIA, generatieve AI. Ze hebben complexe patronen uit de werkelijke wereld in modellen gestopt, om die vervolgens in het Deep Learning-systeem te stoppen waar DLSS gebruik van maakt. DLSS is niet voor niets een afkorting voor Deep Learning Super Sample.

Door hier handig mee om te gaan is het mogelijk voor DLSS om complexe onderdelen in een game beter naar voren te brengen, zoals haar of bijvoorbeeld de huid van een mens.

Door op de juiste manier om te gaan met schaduwen en belichting wordt eigenlijk het beeld in de game gemanipuleerd en 'verbeterd'. Zoals bovenstaande afbeelding wil laten zien. Je ziet het frame dat door de game zelf wordt gemaakt. Vervolgens zie je de blauwige afbeelding. Dit is wat de grafische kaart 'ziet' en gebruikt om de juiste schaduwen en belichting te berekenen. Vervolgens zie je rechts een aanzienlijk andere afbeelding, waarbij het lijkt alsof alle groeven meer schaduw hebben en de bekleuring sterker is. Dat is het gevolg van 3D-Guided Neural Rendering.

Het probleem met DLSS 5 is dat nu AI ervoor zorgt dat de graphics van een game er realistischer uit gaan zien. Er is echter een heel klein detail dat niet onvermeld kan blijven. AI is geen mens en doet simpelweg wat hem opgedragen wordt. Een computer voert een trucje uit, maar dat hoeft niet per se iets te zijn waar een game op wacht.

Niet iedere game is echt geschikt om realistischer te laten lijken. Een goed voorbeeld is Final Fantasy VII: Rebirth. Hoewel het grafisch een prachtige game is, zijn de personages helemaal niet gemaakt om er realistisch uit te zien. Toch zijn er mensen die met een mod DLSS 5 los hebben gelaten op deze game. Het gevolg is dat het er vrij ongemakkelijk uitziet.

Wanneer je DLSS 5 volledig aanzet in fantasygames, zoals dit is gedaan in Final Fantasy VII: Rebirth, gaat het eruitzien zoals bovenstaande afbeelding. Ik weet niet hoe de gemiddelde persoon hiernaar kijkt, maar ik krijg de rillingen over mijn rug. Het is, zoals wel vaker met afbeeldingen die door AI zijn gegenereerd, enorm ongemakkelijk om te zien. Je ziet direct dat dit nooit door een persoon gemaakt kan zijn.

Als je op internet gaat zoeken naar DLSS 5 dan zie je al snel heel veel van dit soort afbeeldingen. Hier moet wel bij worden gezegd dat dit vooral bedoeld is om de negatieve onderdelen van deze techniek te laten zien. Hiermee hebben de gamers de tools gekregen om het beeld helemaal naar hun eigen wil aan te passen en dat doen ze op de extreemste manier.

Er zijn ook beelden getoond van Control, dat wel baat heeft bij 3D-Guided Neural Rendering. De beelden die ik daarvan heb gezien, zien er al hele stukken beter uit.

Hier is echter wel een ander nadeel. Tot DLSS 4.5 werd de techniek vooral gebruikt om ervoor te zorgen dat de performance van een game beter werd. Hiermee wil ik zeggen dat de fps aanzienlijk omhoogging met behulp van de technieken achter DLSS.

Dit is echter nu veranderd. Op YouTube zijn diverse contentcreators die met een NVIDIA GeForce RTX 5090, een grafische kaart die momenteel niet onder de € 3000,- te vinden is, Control hebben gespeeld met DLSS 5 ingeschakeld. Wat vooral opvalt is dat het ongeveer vijf minuten duurt voordat het beeld raar gaat doen, omdat het zoveel vraagt van de grafische kaart dat die het niet meer trekt.

Bovenstaande voorbeelden zijn allemaal van gewone gamers die met een mod DLSS 5 konden activeren in de game. Ontwikkelaars hebben dit voor die games niet toegepast.

De eerste game die DLSS 5 officieel heeft toegevoegd is NBA 2K27 en dit is ook meteen een voorbeeld van een game die baat kan hebben bij deze techniek. Omdat dit geen fantasy is en fotorealisme wel degelijk een doel kan zijn van de ontwikkelaars om te halen, is dit een perfecte use-case voor 3D-Guided Neural Rendering.

Wat opvalt als je de beelden bekijkt is hoe ontzettend gematigd de verbeteringen zijn. De ontwikkelaars hebben overduidelijk gekozen voor een minimale wijziging van de afbeelding. Dat is natuurlijk niet onbegrijpelijk. Je wil als ontwikkelaar wel graag dat mensen deze features kunnen gebruiken zonder dat de computer ontploft.

3D-Guided Neural Rendering is een zeer indrukwekkende technologie, maar het voelt enorm aan alsof NVIDIA hier wil laten zien hoe handig ze zijn met AI. Ze zijn op dit moment het waardevolste bedrijf ter wereld en dat komt alleen maar omdat ze de beste hardware hebben om AI-servers aan te sturen. Iedereen en hun moeder investeert nu in het bedrijf, omdat alles met het woord AI op dit moment wordt gezien als een goudmijn.

NVIDIA heeft al aangegeven dat het meer tijd investeert in de AI-hardware en minder in de hardware van de grafische kaarten. Voor hen is DLSS 5 dan ook meer een demonstratiemiddel van hoe goed ze wel niet om kunnen gaan met generative AI, zodat ze nog meer investeerders mee kunnen krijgen.

De vraag is dan ook op dit moment nog hoeveel games er zullen komen die werkelijk DLSS 5 in zijn volle potentie gaan ondersteunen. De game-industrie is op dit moment behoorlijk gepolariseerd over het gebruik van AI en iedere keer wanneer blijkt dat een ontwikkelstudio generative AI in meer of mindere mate heeft toegepast, krijgt die behoorlijk ervan langs. Iets wat veel ontwikkelstudio's zich niet kunnen permitteren.

Verder schept het een best wel angstig idee. Neem nu EA SPORTS FC. Die lopen jaren achter met de grafische vormgeving van de game. FIFA 17 ziet er bijna hetzelfde uit als EA SPORTS FC 26 en eerstgenoemde kreeg al de kritiek dat hij grafisch niet geweldig was.

Die kunnen nu hun kans grijpen en er een mooi generative AI filtertje overheen gooien met DLSS 5. Dan ziet de game er stukken beter uit. Het gras komt beter naar voren en de spelers zien er wat meer uit als werkelijke, door AI gegenereerde mensen. Dat is helemaal prima, maar op de console blijft de game eruitzien alsof ze in 2005 opgehouden zijn met grafische verbeteringen. Dit is alleen maar voor de absolute PC-puristen met veel geld.

DLSS 5 is een techniek die vanaf vandaag echt bestaat en wordt toegepast en daarmee is het denk ik onvermijdelijk dat steeds meer ontwikkelstudio's ondersteuning gaan bieden voor het gebruik hiervan. Hoe dit er precies uit komt te zien is echter nog wel de vraag. Waarschijnlijk is het allemaal niet zo extreem als de afbeelding van Claire in Resident Evil Requiem.

Er moet echter wel bij worden gezegd dat een game die er niet uitziet en slecht speelt niet opeens de graphics krijgt van Grand Theft Auto VI, omdat DLSS 5 gebruikt kan worden. Een slechte game blijft een slechte game. Daar gaat generative AI niets tegen kunnen doen. Ik vind dat persoonlijk een bijzonder geruststellende gedachte.