Economisch Gamen: De ontslagen bij Microsoft

De massaontslagen bij Microsoft Gaming hangen volgens Jason Schreier van Bloomberg samen met de overname van $69 miljard van Activision-Blizzard in 2023. Volgens het bestuur van Microsoft moeten de winsten omhoog en daarvoor zijn de ontslagen nodig.

Op zich is dit ook niet vreemd, want na een fusie of overname zijn grote ontslagen precies wat je zou verwachten. Als Microsoft en Activision-Blizzard bijvoorbeeld allebei een PR-kantoor in Amsterdam of Brussel hebben staan, dan is het logisch dat er na de fusie PR-medewerkers met overlappende taken worden ontslagen. Sterker nog: het wegnemen van overlap is een belangrijke reden dat bedrijven überhaupt worden overgenomen. Het probleem is enkel dat Microsoft in de aanloop van de overname richting de Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) aangaf dat het schrappen van overlap juist niet meespeelde in de overname. Dus wat is er aan de hand? Zat Phil Spencer gewoon te liegen tegen de FTC, en zijn de leden van het bestuur van Microsoft alleen maar bezig met de aandelenkoersen ten koste van de werknemers?

Synergie

Hoewel je dat nooit helemaal kan uitsluiten, is de waarheid waarschijnlijk iets subtieler. Het idee achter de overname was destijds dat Microsoft meer mensen naar Xbox Game Pass zou trekken, en dat Microsoft een grotere speler wilde worden in de mobiele gamesindustrie. Daarnaast bestaat zo’n 80% van de omzet van Activision-Blizzard uit in-game purchases, iets wat Microsoft van Activision-Blizzard kan leren om zo meer geld op te halen bij Game Pass-abonnees.

In de vaktaal van fusies en overnames zijn bovengenoemde redenen opbrengstsynergieën (revenue synergies): na een overname groeien beide bedrijven meer. Min of meer: iemand die al Game Pass had, krijgt nu Call of Duty erbij en vindt dit zo leuk dat hij er meteen ook een Battle Pass bij koopt. Dit levert dan extra geld op in de vorm van de verkoop van die Battle Pass, die misschien niet verkocht was als Call of Duty niet in Game Pass zat.

Het probleem is dat opbrengstsynergieën in de praktijk heel moeilijk zijn om te realiseren. Managers vinden het vooraf vaak makkelijk om te fantaseren over hoeveel omzet ze gaan realiseren door bedrijven samen te brengen. Maar wanneer deze omzet vervolgens daadwerkelijk gerealiseerd moet worden, blijkt dit een stuk lastiger. Denk bijvoorbeeld aan het voorbeeld van die Battle Pass: als je verwacht dat die Game Pass-gebruiker Call of Duty leuk genoeg gaat vinden om een Battle Pass te kopen, waarom zit hij dan niet allang in het Call of Duty-ecosysteem? En moet je dan vervolgens niet veel extra moeite doen om die Battle Pass te verkopen door bijvoorbeeld korting te geven, die ten koste gaat van je marge?

Kannibalisatie

Daarnaast is er een risico bij groeisynergieën dat bedrijven kannibalisatie negeren. Kannibalisatie betekent dat de verkopen van het ene bedrijf ten koste gaan van verkopen van het andere bedrijf. Stel dat iedereen die in 2022 Call of Duty kocht, in 2024 Game Pass neemt. Dan levert dat aan de ene kant een hoop nieuwe Game Pass-abonnementen op, maar aan de andere kant een even grote afname van het aantal verkochte exemplaren Call of Duty. Die verkopen van Call of Duty worden dan gekannibaliseerd.

En het lijkt erop dat Microsoft onvoldoende rekening hield met deze kannibalisatie. In 2018 gaf Phil Spencer nog aan dat Game Pass juist geen losse verkopen kannibaliseert, want Game Pass leidde volgens Spencer juist tot meer losse verkopen, met als idee dat een veel gespeeld spel aantrekkelijker is voor nieuwe spelers. Maar hier lijkt Microsoft in 2023, dus nadat de overname al was ingezet, juist weer van terug te krabbelen door te stellen dat er wel degelijk sprake is van kannibalisatie.

Groei overschat

Dit bij elkaar nemend, lijkt Microsoft gewoon de groei van de omzet te hebben overschat. Als je de omzetten van Microsoft en Activision-Blizzard bij elkaar neemt, zoals in onderstaand plaatje, dan zie je een grote stijging van de omzetten tijdens de coronapandemie, met een afname en stagnatie daarna, een beetje zoals je in de hele game-industrie ziet. En als je dan een trendlijn trekt over de periode 2017-2022 en die doorzet naar 2025, dan zie je dat de daadwerkelijke omzet ongeveer 20% achterblijft van wat je op basis van zo’n trendlijn verwacht.

Bronnen: Jaarverslagen Microsoft en Activision-Blizzard. Noten: Activision-Blizzard heeft voor 2023 geen jaarverslag uitgebracht. Om hiervoor te corrigeren is aangenomen dat de omzet voor AB in 2023 gelijk is aan 2022. Bij dit schrijven was de laatste data het Q3-kwartaalrapport voor 2024-2025 (Microsoft laat boekjaren lopen tot 30 juni, dus Q1-Q3 is juli 2024 - maart 2025), op basis waarvan de jaaromzet in 2024-2025 is geëxtrapoleerd.

Groter dan ooit

Zo kan het dus dat Phil Spencer tegelijkertijd zegt dat Xbox groter is dan ooit en tegelijkertijd mensen wil ontslaan. Want dit is niet helemaal het eerlijke verhaal: Microsoft Gaming en Activision-Blizzard samen zijn in 2024 juist kleiner dan in 2021 en 2022, zelfs zonder voor inflatie te corrigeren. En veel kleiner dan je misschien op basis van resultaten uit het verleden zou verwachten.

In dat geval, hoewel triest, niet gek dat er mensen uitvliegen: Een kleinere organisatie heeft minder mensen nodig. En het ligt in de lijn der verwachtingen dat dit voorlopig niet de laatste ontslagronde is. Trends in de game-industrie duiden eerder op krimp dan groei, zeker voor de makers van consoles en console games. Het zou dus zomaar kunnen dat we volgend jaar opnieuw Phil Spencer horen verkondigen dat Microsoft Gaming groter is dan ooit (zonder voor inflatie te corrigeren) en er tegelijkertijd een nieuwe ronde mensen zich op moet gaan maken voor een ontslagronde.

Mark Dijkstra is een universitair docent Finance aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een fervent gamer. Met zijn kennis én zijn passie schrijft hij twee keer per maand een gastcolumn op GameQuarter, waarbij hij gebeurtenissen en ontwikkelingen in het gaming-landschap bekijkt vanuit een economische lens.