Column: Komt er opnieuw een crash van de game-industrie

Het begin

Laten we beginnen bij twee grote marktleiders die de laatste tijd voor veel ophef zorgen. Sony en Microsoft. Zo is het bekend dat Sony heel hard aan het inspelen is op de digitale markt en dat ze financiële tegenvallers hebben gehad. Zo hebben ze de prijzen voor PlayStation Plus omhoog gebracht wegens “aanhoudende marktomstandigheden” en hebben ze een reorganisatie uitgevoerd bij Bungie met de daarbij horende ontslagen, de studio waarvan eerder nog bekend werd dat het overnemen ervan Sony ruim $ 700.000.000 verlies heeft opgeleverd. Dit zijn echter niet de enige ontslagen die bij Sony zijn gevallen. Zo hebben ze ook Bluepoint Games, de studio achter de Demon’s Souls-remake, laten sluiten. Datzelfde is gedaan met PlayStation London Studio, waar slechts enkele dagen ervoor CEO Jim Ryan langs is geweest voor een afscheid voor zijn pensioen.

Maar buiten de financiële zaken is Sony ook druk bezig met inzetten op de digitale markt. Iets wat je zeker niet ontgaan zal zijn, is dat ze het maken van discs voor de PlayStation volledig gaan stoppen vanaf 2028. Dit zou het einde van fysieke media in de game-industrie aan moeten kondigen. Mensen zijn hier absoluut niet blij mee, maar daarover zo meer.

Laten we eerst ook even kijken bij de andere grootmacht in de industrie: Microsoft. Ook rondom Microsoft en XBOX is er momenteel genoeg ophef. Zo zou de volgende Xbox, Project Helix, geen disc drive meer krijgen. Dit speelt in op wat we bij Sony ook terugzien wat betreft digitalisering. En dit is natuurlijk niet de eerste keer dat Microsoft de disc drive van de hand wilde doen, want velen van ons kunnen zich de ophef rondom de XBOX One nog wel herinneren. Hier probeerden ze het ook, maar werd het teruggedraaid na grote ophef en kritiek uit de community. Uiteindelijk kwam er wel een versie van deze console zonder disc drive, maar hadden gamers nog steeds de keus.

Een nieuw concept waar XBOX aan zou werken, is Project Positron. Dit is op dit moment echter nog enkel gebaseerd op geruchten, maar het zou een programma zijn dat XBOX One- en XBOX Series X-discs om kan zetten naar een digitale licentie die wordt gekoppeld aan je account. Op die manier willen ze waarschijnlijk inspelen op het ontbreken van de disc drive in hun toekomstige consoles zoals Project Helix.

Maar dat XBOX momenteel in slecht vaarwater verkeert, is ook niet onbekend. Dat heeft XBOX CEO Asha Sharma zelf eerder ook al aangegeven. Waarna de CEO van Microsoft, Satya Nadella, zijn eigen uitspraken deed over de financiële stand van zaken, waarbij hij vooral ook noemde dat XBOX een duurzaam bedrijf moet worden. Microsoft heeft in juli aangekondigd dat er een grote reorganisatie gaat plaatsvinden, waarvan een groot deel van de banen die zullen verdwijnen binnen Xbox valt. Dit zal dus ook verschillende interne studio’s raken, waaronder id Software, Blizzard en Bethesda, maar XBOX heeft ook laten weten volledig afscheid te nemen van vier studio’s. Dit zal ongetwijfeld gevolgen hebben voor de game-industrie in zijn geheel.

Overige rollen

Buiten wat er allemaal bij Microsoft en Sony speelt, zijn er natuurlijk ook nog andere zaken die momenteel een belangrijke rol spelen in wat er zich allemaal afspeelt binnen de industrie. Zo speelt AI een hele belangrijke rol. Dan heb ik het niet enkel over de wegbezuiniging van mensen binnen de industrie door de inzet op AI, wat in mijn ogen al erg genoeg is, maar ook over de gevolgen van het gebruik ervan.

Doordat er in het algemeen zo ontzettend veel gebruikgemaakt wordt van AI, rijzen de prijzen van hardware de pan uit. Vooral dat van geheugen. Buiten dat consumenten daardoor minder snel zullen investeren in nieuwe hardware, is dit ook voor de game-industrie zelf een lastig punt. Met de komst van nieuwe devices zoals de PlayStation 6, Project Helix, de Steam Machine en de Steam Frame merk je dat de prijzen van vooral het geheugen voor ophef zorgen. Het maakt het moeilijk om prijskaartjes aan de producten te hangen en als deze dan bekend worden, dan kun je verwachten dat het niet aan de goedkopere kant zal zijn. Maar buiten de hogere prijzen zie je het ook terug in de productie. Reserveren van de nieuwe devices is lastig en als je al een plekje kunt bemachtigen, dan moet je nog vrij lang wachten tot je het product daadwerkelijk hebt. Dit komt door het grote tekort aan geheugenmodules, waardoor bedrijven er maar moeilijk aan kunnen komen. Hoe dit er in de toekomst uit zal zien, daar kunnen we op dit moment enkel over speculeren.

Een ander ding dat redelijk wat wenkbrauwen deed fronzen is de Nintendo Switch 2 Game Keycard. Dit zijn fysieke cartridges waar verder geen game-data op staat, maar die dienen als een licentiesleutel om je game te mogen downloaden. Een voordeel van deze kaartjes is dat je nog wel een fysiek product bezit, welke je dus ook kunt doorverkopen aangezien je het kaartje in je console moet stoppen om de game te kunnen activeren en spelen. Ook hier is natuurlijk de angst voor gamebehoud op de lange termijn, aangezien je afhankelijk bent van servers waar je de game moet kunnen downloaden. Als deze in de toekomst ooit down worden gebracht, dan kun je niet langer je game verkrijgen. Ook zijn mensen boos over het feit dat je de volle mep betaalt voor een doosje met een download key en met het oog op de steeds hoger wordende kosten voor het aanschaffen van een game, is dit een begrijpelijke reactie.

AAA-games worden namelijk steeds duurder. Als je kijkt naar de kosten die het maken van zo’n game tegenwoordig met zich meebrengt, dan is het begrijpelijk dat ze die kosten terug willen verdienen op de verkopen van hun game, maar waar een AAA-game eerst zo’n € 60,- kostte, is het met de komst van de PS5 al opgehoogd naar € 80,-. En als je gaat kijken naar de hele discussie rondom GTA6 zijn prijs, dan kun je stellen dat als je de hele game wilt hebben, je wel wat meer dan dat kwijt bent.

Dit is geen unicum, want tegenwoordig zijn er steeds meer bedrijven die bijvoorbeeld deluxe edities uitgeven waar dan een paar extra’s bij zitten, maar waar ze dan wel meteen een tientje meer voor kunnen vragen. Gamen wordt op deze manier een hele dure hobby die mensen uiteindelijk niet zo makkelijk meer kunnen betalen. Met hoe snel de prijsstijgingen achter elkaar komen, lijkt het ook alsof er een beetje wordt afgetast wat een acceptabele prijs is. Maar misschien kunnen ze dan beter de andere kant ook aftasten en kijken wat acceptabel is qua kosten om een game te maken om nog steeds een kwalitatief fatsoenlijk product neer te zetten dat mensen zullen accepteren.

Iets wat je ook meer ziet de laatste paar jaren zijn remakes. Het lijkt wel alsof developers het veilig willen spelen en liever een remake maken van iets wat zich al bewezen heeft, dan dat ze iets nieuws maken. Nu kan dit ook als een middel dienen om wat extra inkomsten voor de studio te generen zodat ze budget hebben voor wat nieuws, maar ook het maken van remakes is niet goedkoop en die zullen zich eerst terug moeten verdienen.

De gevolgen

Nu we het gehad hebben over alle recentere zaken die momenteel spelen in de gamewereld, rest de vraag wat dit voor mogelijke gevolgen gaat hebben. Zelf zie ik een volledige crash van de game-industrie, zoals we die in 1983 hebben gehad, niet zo snel gebeuren, maar ik denk dat wat er nu allemaal gebeurt wel gevolgen gaat hebben.

Zo verwacht ik dat door de vele ontslagen, die voorlopig nog niet afgelopen lijken te zijn, verlies van talent gaat ontstaan. Dit is iets wat je in andere sectoren ook ziet op het moment dat er onzekerheid ontstaat over baangarantie. Mensen laten zich omscholen en verlaten hun huidige sector voor meer zekerheid. Maar daardoor zullen we veel talent gaan verliezen in de game-industrie.

Een ander deel dat geraakt gaat worden, zijn de middelgrote ontwikkelaars. Zij vallen tussen de indie studio's en AAA-giganten, waardoor er wel een bepaalde kwaliteit van ze verwacht wordt, maar ze de steeds hoger wordende kosten niet kunnen dragen. Hierdoor zullen er waarschijnlijk een hoop studio’s moeten sluiten of andere oplossingen moeten gaan bedenken.

Iets wat we nu al zien, zijn de kosten van games die alsmaar stijgen. En buiten dat games in basis al steeds duurder worden, zie je ook dat er steeds meer wordt ingespeeld op zaken als microtransacties, DLC, battle passes en abonnementen. Op die manier hopen bedrijven hun investering terug te verdienen, maar dit gaat wel ten koste van de koper, aangezien onze koopkracht niet zo snel stijgt als de kosten voor een game. Iets wat ik hierdoor dus steeds meer zie gebeuren, is dat gamers steeds meer overstappen op indie games. Deze zijn goedkoper en bevatten inhoudelijk vaak meer creativiteit en speelsheid dan hun AAA-concurrenten.

Dat laatste is ook iets wat je steeds meer ziet. De grotere spelers proberen het safe te spelen en geven eerder een sequel/prequel uit of een remake/remaster van een bekende, goed ontvangen franchise dan dat ze een compleet nieuw IP op de markt zetten. Dit vind ik persoonlijk erg jammer, want ik geloof erin dat er zeker potentie is bij deze studio’s om iets leuks en nieuws te maken.

Wat ik zelf verwacht dat gaat gebeuren, is dat de monopoliepositie van de grote spelers zal komen te vervallen. Met de huidige staat van zaken zullen ze moeten veranderen. Daar kunnen ze gewoonweg niet omheen, maar met de recentere acties en uitspraken maken ze zich niet geliefd bij het publiek en zullen er consequenties volgen. Ik ben vooral benieuwd of er deze keer geluisterd zal worden en ze met de gamers meegaan of dat ze koppig door blijven gaan met alle gevolgen van dien.

Want “Power Your Dreams”, “For the Players” en “To Create Smiles Through Entertainment” zijn allemaal mooie slogans, maar in allemaal staat één ding centraal: de speler. En die speler is waar elke studio, ontwikkelaar en uitgever het van moet hebben.