Final Fantasy XII: The Zodiac Age

De discussie over welke Final Fantasy de beste is, is er een die vaak terugkeert in mijn vriendengroep. Mijn vrouw en ik zweren beiden bij het tiende deel, terwijl veel van onze vrienden hun hart verkocht hebben aan het achtste deel, de veertiende game, Tactics of natuurlijk Final Fantasy VII. Final Fantasy XII is er echter een die nooit ter sprake kwam, en dus wordt het de hoogste tijd om te zien waarom dit is.

Eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat Final Fantasy XII: The Zodiac Age geen goede eerste indruk maakt. De eerste paar scènes van de game lijken slechts met zijden draadjes met elkaar verbonden te zijn en laten je als speler verward achter. En als de game dan toch eindelijk écht begint, wordt het er niet direct beter op.

(Te?) trage start

In de schoenen van Vaan, een straatschoffie met een grote mond en klein hartje, ren je gedurende de eerste uren van je avontuur rond in Rabanastre. Deze levendige stad was ooit de hoofdstad van het koninkrijk Dalmasca, tot het land werd opgeslokt door het Archadian Empire. Vaan droomt ervan dit ongedaan te maken, maar mist de middelen en de moed om het woord bij de daad te voegen. Daarom spendeert hij (en als gevolg ervan jij) zijn dagen met het doen van odd jobs, zoals op monsters jagen, voorwerpen of personen vinden en ze bezorgen. Feitelijk is dit stuk van de game een tutorial, zodat je bekend wordt met alles wat Final Fantasy XII te bieden heeft, maar wel een die veel en veel te lang duurt.

Nu zijn JRPG’s natuurlijk games die wel vaker langzaam op gang komen. Persona 4 en Dragon Quest VII bijvoorbeeld, twee games die ik nota bene erg hoog aangeschreven heb, namen ook rustig hun tijd om de speler onder te dompelen in hun wereld en diens bewoners. Na twintig uur Final Fantasy XII was ik echter nauwelijks emotioneel betrokken bij het verhaal dat de game probeerde te vertellen.

Geen hoogvlieger

Eens je door de zure appel heen gebeten hebt en de wereld van Final Fantasy XII aan je voeten ligt, weet de game zich eindelijk van zijn beste kant te laten zien. In deze gigantische open wereld vind je overal sidequests en verborgen bazen, summons en wapens, die ervoor zorgen dat je je als speler geen moment hoeft te vervelen en je daadwerkelijk het gevoel geven dat je op ontdekkingsreis bent in Ivalice. Dat een game het moet hebben van de optionele content is echter nooit een goed teken.

Het verhaal dat Final Fantasy XII probeert te vertellen is best aardig, maar de manier waarop het gebracht wordt is knullig. De game hangt van cutscenes aan elkaar en weet daarmee de schijn van expositie een lange tijd op te houden. Terugkijkend valt echter op dat de meeste karakters in je team zich nauwelijks ontwikkeld hebben op persoonlijk vlak en niet genoeg diepgang hebben om memorabel te zijn. Als er al een ster in deze show is, dan is die te vinden aan de kant van de vijand. Enkel de twee zonen van de keizer van Archadia wisten namelijk echt indruk te maken.

Het slechtste van twee werelden

Een ander deel van Final Fantasy XII: The Zodiac Age wat ik kon missen als kiespijn, is het gevechtssysteem. Jouw karakter rent in real-time rond op het slagveld en kan zijn of haar actie kiezen via een menu dat sterk doet denken aan eerdere Final Fantasy-games. Terwijl je hier mee bezig bent bevriest het scherm, zodat je alle tijd hebt om je opties te overwegen. En na elke actie volgt een cooldown-periode waarin karakters enkel kunnen rennen, waarna het verhaal opnieuw begint.

Het vrij bewegen op het slagveld en rustig kunnen kiezen van je acties klinkt op papier als het beste van zowel turn-based als real-time combat. Square Enix doet echter een aantal dingen fundamenteel fout, waardoor het gevechtssysteem aanvoelt als een gekunstelde bende.

Een van de voordelen van een real-time gevechtssysteem is de mogelijkheid om aanvallen te blokkeren, dan wel ze te ontwijken. Het zorgt ervoor dat voor het uitspelen van de game daadwerkelijk skill vereist is, en niet enkel de beste wapens en aanvallen. Blokkeren doet je karakter in Final Fantasy XII echter willekeurig automatisch en wegrennen haalt niets uit. Zelfs al zitten er meters tussen jou en de vijand, dan nog zal zijn slag je om de haverklap raken, waardoor de voordelen van een real-time aspect in de gevechten volledig teniet worden gedaan.

Het heeft niets met gokken te maken

Één aspect van het gevechtssysteem waar ik wél over te spreken ben, is de AI van de kompanen die je niet bestuurt. En dat komt vooral doordat je die zelf kan programmeren. Via het Gambit-menu kun je instellen hoe je karakters zich gedragen door commando’s in te voeren en deze te rangschikken. Dit klinkt waarschijnlijk ingewikkelder dan het hoeft te zijn en wordt het beste geïllustreerd in onderstaande afbeelding.

Nieuw lakje verf

Voor gamers die de originele Final Fantasy XII al gespeeld hebben op de PlayStation 2 is bovenstaand natuurlijk gesneden koek. Zij willen dan ook vooral weten wat er ten opzichte van die game veranderd is. Het antwoord is: ‘’niet bijster veel en tegelijkertijd van alles’’.

Mensen die de Japanese International Zodiac Job System-versie van de game hebben gespeeld, zullen weinig nieuws gaan vinden in deze re-release. Gezien dat de PlayStation 2 region locked was én dat slechts weinigen van ons Japans spreken ga ik er echter even van uit dat jullie als lezers enkel de originele versie kennen. En in dat geval is er best veel nieuws te vinden.

Het belangrijkste is het titulaire Zodiac System, wat een leuke term is voor het klassieke klassensysteem dat bepaalt  welke skills je leert en welke wapens je kunt gebruiken. Hiernaast zijn er natuurlijk de verplichte audiovisuele updates, die helaas niet kunnen verbloemen dat FF12 op sommige vlakken niet al te mooi oud is geworden en last heeft van rimpels, en heeft de game nu ook de Japanse voice acting van opvallend matig niveau; al zijn de Engelse stemmen nog erger. En hoewel ik altijd opteer om Japans te gebruiken waar beschikbaar, was ik er niet bijzonder van gecharmeerd in The Zodiac Age. De Japanse woordkeuze en de interpretatie van de Engelse vertalers is namelijk soms mijlen van elkaar verwijderd, wat voor een vreemde tegenstrijdigheid zorgt voor zij die Japans (tot op zekere hoogte) kunnen verstaan.

Die tegenstrijdigheid zien we dankzij de voice acting ook op het gebied van audio. Want waar de gesproken dialogen tekortschieten, is de prachtige orkestrale soundtrack die voor deze versie werd opgenomen een genot voor het oor.

Verdere verschillen ten opzichte van de PlayStation 2-versie zijn onder andere een wat vlakkere leercurve, allerlei tweaks aan wapens en karakters en een trial mode en new game+. Geen van allen heeft een noemenswaardige impact op de game als geheel en ik voelde na het voltooien van de verhaallijn na pakweg zeventig uur dan ook niet de neiging om deze uitgebreid te verkennen.
 

Conclusie

Final Fantasy XII: The Zodiac Age is, vooral voor zij die enkel het origineel kennen, veel meer dan zomaar een port van een oude game. Het spel heeft een hoop nieuwe content om zowel nieuwkomers als veteranen te verrassen, maar dat kan niet verbloemen dat het spel op een aantal vlakken tekortschiet. De stemacteurs zijn in beide talen ondermaats en ook visueel zijn er zo nu en dan storende aspecten. Het verhaal en het gevechtssysteem zijn ook niet je van het, maar worden ruimschoots gecompenseerd door de optionele content die je kunt ontdekken en het degelijke Gambit-systeem. En dat is ook eigenlijk wat de game gered heeft.