MENACE

De setting slaat meteen de juiste toon. Het is geen heroïsch verhaal over dappere soldaten die de wereld moeten redden. In plaats daarvan gaat het het verhaal om overleven in een omgeving vol chaos waar piraten, aliens en warlords de baas zijn en twijfelachtige corporations met de lat zwaaien.

Je mannetjes kiezen

Je begint met het uitbouwen van squads door het kiezen van marines, maar je zult al snel moeten werken met lokale facties en huurlingen om enige kans van slagen te hebben tegen de Menace. Dit zijn cyborg-achtige vijanden die steeds agressiever worden naarmate het verhaal vordert. Je speelt met squads in plaats van individuele soldaten. Het is hier dat MENACE de X-COM formule uit het raam gooit. Je gebruikt namelijk geen wegwerppersonages die je nauwelijks een naam hebt gegeven voordat ze sterven. Je squads stel je samen rond squad leaders. Dit zijn vaste karakters met hun eigen backstory, stats, unieke perks en abilities. Ze zijn een beetje te vergelijken met hero units in RTS-titels. Deze kunnen permanent sterven als je niet voorzichtig bent, wat maakt dat elke beslissing om ze het veld in te sturen een risico vormt. Maar een Squad Leader vecht niet alleen. Je bouwt je squad uit door er tot maximaal acht squaddies aan toe te voegen voor een totaal van negen man. Elke squaddie verhoogt je totale damage output en hitpoints. Hoe groter je squad, hoe harder je slaat maar ook hoe meer supply je gebruikt, dit is een resource-limiet dat verantwoordelijk is voor balans. Wapens en armor die je op je squad leader uitrust, upgraden automatisch de hele squad hun stats. Naast squad leaders kun je ook piloten inhuren die voertuigen besturen in plaats van wapens dragen. Piloten kun je uitrusten met tanks, transporttrucks en mechs. Deze voertuigen voelen vaak overpowered en maken een groot verschil in je missies. Het supply systeem houdt alles echter in evenwicht. Elke missie heeft een maximum supply waarde en elk stuk equipment plus elke squaddie telt mee tot een totaal die deze maxima niet kan overschrijden. Te veel uitrusting? Dan moet je schrappen tot je binnen de parameters valt. Het is puzzelen voor elke missie welke loadout je meeneemt.

Operations en keuzes maken

De campaign zit slimmer in elkaar dan je eerst denkt. In plaats van lineaire missies werkt de campaign met operations. Dit zijn sets van missies met vertakkende paden. Je kiest een startmissie en na voltooiing kies je de volgende uit meerdere opties. Deze missies zijn procedureel gegenereerd en dus zijn geen twee campaign runs identiek. De uitdaging zit hem in het feit dat je equipment en squads hetzelfde blijven gedurende een volledige operation. Verlies je veel squaddies of zelfs een squad leader in de eerste missie? Dan ga je de volgende missies starten met minder power. Squaddies die sneuvelen zijn weg totdat je nieuwe aankoopt na je operation. Dit resource-beheer dwingt je om goed na te denken over risico versus beloning. Abort je een operation halverwege omdat het fout gaat? Dat kan, maar je krijgt dan wel een penalty op je trust score bij de factie die aan die operation gelinkt is. Die trust scores zijn geen cosmetische nummertjes, ze ontgrendelen perks die aardige voordelen en upgrades vrijspelen. Afbreken van een operation heeft consequenties die doorwegen op de rest van de campaign.

Dan heb je ook nog de Black Market. Enemy drops en gevonden equipment verhandel je daar voor nieuwe gear, vehicles en character sheets die met willekeur nieuwe hires mogelijk maken. Deze market is een belangrijk onderdeel en zonder de black market kom je nergens. Het is de engine die je upgrades aandrijft en bepaalt hoe snel je groeit in power level.

Jou eigen spaceship upgraden is in MENACE geen base building mechanic maar is toch even belangrijk. Kamers en equipment die je installeert, geven bonussen voor je missies. De sensor electronics bijvoorbeeld is zo goed als een verplichting. Deze geeft je voor elke missie gedetailleerde intel over vijandelijke posities, enemy types en zelfs hun equipment. Dit is goud waard want je weet waar het gevaar vandaan zal komen en hoe ze bewapend zijn. Deze te installeren opties komen in ruil voor een resource cost die je ontvangt na succesvolle operaties.

Gevechten die strategie belonen

De gevechten is waar MENACE echt schittert. Anders dan de gebruikelijke beurtenstructuur, waar het spel bepaalt wie eerst gaat, heb jij volledige controle over welke squad of vehicle je beweegt tijdens een turn. Rounds wisselen tussen player en enemy, maar de volgorde van je acties bepaal je zelf. Elke squad heeft Action Points voor movement, shooting en abilities. Je kunt kiezen om een squad zich vast te zetten in cover terwijl een andere flankeert. Of je gebruikt een voertuig om druk te zetten zodat een infantry squad kan oprukken. Het vastzetten van een squad doe je via de deploy ability. Zet een squad deployed neer en ze krijgen een accuracy boost en het bied extra cover. Soms word een squad zelfs concealed, hetgeen ze onzichtbaar maakt voor vijanden. Op die manier kun je jou eenheden in en valstrik opstellen. Maar hetzelfde geldt ook voor de vijanden. Een ogenschijnlijk leeg bos kan vol zitten met concealed enemies die wachten tot je dichterbij komt. Je stats, equipment en perks helpen met het ontdekken en verder kunnen kijken, maar je moet deze mechanismen goed doorgronden om niet constant in de val te lopen.

Armor penetration voegt statistisch gebaseerde tactische diepte toe. Kun je de armor niet penetreren? Dan knal je eerst hun bescherming weg voordat je HP damage doet. Eenmaal door die laag zakken hun hitpoints en daarmee hun squad size. Een kleinere squad betekent direct minder damage output. Zelfs als je een grote squad niet volledig uitschakelt, maakt elke squad-eenheid die valt de vijandelijke squads zwakker. Prioriteit één is dus grote squads verkleinen, zelfs als je ze niet meteen kan uitschakelen of als er sterkere vijanden in de buurt zijn

Dan heb je ook nog het suppression-systeem. Het is niet genoeg om alleen te schieten, je moet de suppression bar van enemies opbouwen. De eerste suppression stage dwingt squads op hun knieën, wat extra cover geeft, maar ze zitten dan wel vast gepind. Ze krijgen overigens ook reduced accuracy en minder AP om te spenderen. Nog verder suppressed? Dan zijn is de squad pinned down en kunnen alleen kruipend één tile bewegen in een poging naar cover te geraken. Suppression is de sleutel tot winnen. Niet elke turn hoef je kills te maken maar suppress de vijand genoeg en ze worden vogels voor de kat voor flankerende maneuvers.

Gebouwen, vehicles, alles wat tussen jou en vijandelijke geschut staat, houdt je in leven. Want vijanden gebruiken dezelfde tactieken. Mortars, anti-armor rockets, ze gooien alles naar je toe. Je moet constant meerdere lagen van mechanismen in je hoofd houden tijdens gevechten. De variatie van wapens maakt het plaatje compleet. Elke wapentype heeft zijn eigen rol en kan voor specifieke situaties een gigantisch voordeel opleveren. Denk aan antitankrakketen voor vijandelijke tanks en mortar voor vijanden die zich achter cover verschuilen.

Zelf alles uitzoeken

De leercurve kan wel wat heftig zijn. De tutorial gaat alleen over de basics, zoals het gebruik van AP, movement en het gebruiken van abilities. Alle diepere mechanics zoals het resource management en de flow van de operations, dat moet je zelf uitvogelen. Voor veel mensen is dat een probleem, maar voor mij is dit precies wat ik zoek in dit genre. Het brengt me terug naar de oude UFO: Enemy Unknown-dagen waar je alles zelf leerde door trial and error. Niemand zal je handje vasthouden en je moet gewoon lekker zelf ontdekken en falen tot je snapt hoe alles werkt. Dat is een specifiek gevoel van verslavende beloning dat niet iedereen zal kunnen waarderen.

De campaign story is nog niet af. De ontwikkelaar plant een jaar in Early Access te ontwikkelen, maar dat kan uiteraard veranderen op basis van player feedback. Door de procedurele missiestructuur kun je het nu al eindeloos opnieuw spelen. Elke campaign voelt anders door willekeurig geplaatste vijanden, verschillende missietypes en wisselende relaties met de mogelijke facties. De huidige content is voldoende stevig om je tanden er nu al flink in te zetten.

Verwachting:

MENACE snijdt weg wat overbodig is in het RPG-genre en verdiept vooral wat werkt tot een scherp geslepen ervaring. Het squad-systeem met vaste karakters voelt persoonlijker dan wegwerpbare soldaten. De gevechten belonen vooruitdenken in plaats van gevechten die voelen alsof het rollen met een dobbelsteen is en de operations-structuur dwingt je om risico's af te wegen op manieren die X-COM en andere gelijkaardige titels niet doen. De steile leercurve kan afschrikken, maar wie de tijd neemt om de systemen te doorgronden vindt een gepolijste ervaring die zelfs in Early Access al indrukwekkend veel biedt. Als je houdt van tactical RPG's die je uitdagen, pak deze titel gerust nu al op. Het mikt ver boven zijn gewichtsklasse, maar weet nu al te overtuigen.